[Viện Men Chậm - Góc Thưởng Trà] Tác giả: Lê Hồng Hà (Một người uống trà 35 năm) Phần 2

Phần 2: Trải nghiệm uống trà trong lõi của khối trà THẠCH CỔ

Tác giả: Le Hong Ha

Đến phần ngon nhất đây, mọi người đều háo hức chờ, dù chưa ăn tối nhưng không ai thấy đói.

Chủ nhà mang cái đục trà đục, cái đục này cũng đặc biệt hình lòng máng, tôi không thấy bán trên shop đồ trà, có lẽ mua ở dụng cụ mỹ nghệ.

Sau khi đục cho phần lõi trà vụn ra, vì lõi trà cứng hơn gỗ, Anh chủ nhà dùng cối đá giã cho nhỏ, cũng toát mồ hôi phết.

Pha loại trà này trên tống đồng mạ bạc (chuyên môn: cezve), vùi trong cát nóng giống như uống cà phê cát của Thổ Nhĩ kỳ (Turkish sand coffe), Trung đông, Hy lạp.

Anh bạn chủ nhân giải thích phải dùng nước nguội đun, cho trà ra hết các tầng hương.

Trong phần lõi trà mà nhiều tầng hương nhỉ, chắc do vi khuẩn đặc biệt tạo nên.

Chén trà rót ra có mầu nâu đen, uống vào thấy hương mùi đặc trưng của trà, mùi thơm thum thum như trong bài viết đầu và thấy đắng mà vị đắng rất rõ (đắng nấm Linh Chi), rồi ngọt , mình nghĩ người làm trà đã cài được âm dương, thời gian trong chén trà. Ngọt là dương, đắng là âm, sự chuyển giữa đắng và ngọt là thời gian.

Đến chén thứ hai mùi hương đã chuyển sang mùi hương khác rất thơm, và chén trà ít đắng, chỉ còn ngọt.

Chén thứ ba, thư tư thì ngọt êm, không còn vị đắng nữa, nó biết mất.

Vị ngọt của Trà còn ngọt mãi trong cổ sau một canh giờ vẫn chưa hết.

Có chi tiết nữa từ hôm sau uống trà này không mất ngủ mà còn ngủ say như chết.

Cám ơn chủ nhân, chúng tôi đã uống không phải chỉ là trà... mà là âm dương, thời gian, khí trà và các mùi hương trong một chén trà.

Ý kiến của chủ nhân – Nhà sản xuất Nguyễn Đăng Bền:
Thạch Cổ – một dòng trà đặc biệt không giống trà Phổ Nhĩ thông thường.

Từ góc độ vi sinh học – chuyển hóa nội chất – khí sinh học của trà:

1. Lên men kỵ khí tạo ra hệ vi sinh và hoạt chất khác biệt Thạch Cổ Trà được lên men trong điều kiện thuần kỵ khí (tức không có hoặc rất ít oxy), khác hẳn với:
• Trà sống (chưa lên men sâu),
• Trà chín truyền thống (ủ đống – bán kỵ khí + nhiệt ẩm cao). Trong môi trường kỵ khí:
• Chủ yếu là nấm men Saccharomyces và một số vi khuẩn kỵ khí hoạt động, → Chúng phân giải đường, acid amin, polyphenol theo hướng sinh năng lượng (ATP) thay vì sinh ra các hợp chất ức chế như GABA (LTS: thông thường sẽ chỉ ra GABA, đây là cơ chế kép sinh ATP và GABA). Kết quả:
• Sinh ra các hoạt chất như ethanol vi lượng, acid hữu cơ mạch ngắn, polyphenol oxy hóa ổn định,
• Một số còn kích thích nhẹ hệ thần kinh trung ương theo kiểu hưng phấn tinh thần – tăng chuyển hóa tế bào – tăng tuần hoàn vi mao mạch.

2. Vì sao uống vào “tỉnh táo nhưng không mệt mỏi”? Trà này không gây tỉnh kiểu cà phê – mà là trạng thái “thần trí rõ – tâm không loạn”:
• Không có “kick” (cú hích) do caffeine cao → nên không làm tim đập nhanh, không gây bồn chồn.
• Không làm chậm hoạt động thần kinh như GABA → không gây buồn ngủ.
• Nhưng lại:
• Tăng sự tỉnh giác (alertness),
• Làm đầu óc sáng – nhẹ – tập trung,
• Không rơi vào cảm giác kích động, cũng không rơi vào ức chế. → Đây là trạng thái trung hòa thần kinh – tỉnh có gốc tĩnh, rất gần với mô tả của Đông y về “Thanh khí thượng hành, trọc khí hạ trầm”.

3. Vai trò của “trà khí” từ cây cổ thụ và vùng đất lạnh Thạch Cổ dùng:
• Trà cổ thụ 400+ năm,
• Sinh trưởng ở vùng Đất Chính Nham - thuật ngữ chỉ đất núi lửa hoặc Sa thạch Phong hoá" – biên khí động mạnh – chênh lệch nhiệt sâu. → Những yếu tố này tạo nên “Trà khí mạnh” – tức:
• Nội lực chuyển hóa cao,
• Khi uống, trà kích thích dòng năng lượng nội sinh, đặc biệt là khí huyết lưu thông, thần kinh ngoại biên ổn định. Người uống thường mô tả: • “Tỉnh thấu óc, nhưng cơ thể thì như chìm xuống.”
• “Không thấy buồn ngủ, nhưng cũng không stress hay đuối.”