Thạch Cổ Trà và nhịp thở của thời gian: Khi một chén trà khiến bạn sống chậm lại
[Viện Men Chậm - Trà Ngôn]
Lỗ Tấn từng viết: “Có trà ngon để uống, lại biết cách uống trà ngon – là một loại hạnh phúc trong sáng (thanh phúc).”
Một buổi “trà ngộ” đầy hoan hỉ. Hôm đó có hai loại trà. Một là bạch trà. Nước khe núi thanh, nhẹ, từ bao ngọn núi, gặp nhau trong một tách trà. Bạch trà càng pha càng rõ tầng vị, từng lớp từng lớp chậm rãi hiện lên trong vị giác và khứu giác, khiến người thưởng trà dần dần nhập cảnh, đến độ tuyệt vời. Trong hương trà, là niềm vui của 3 người cùng nhau.
Trà thứ hai là Phổ Nhĩ lên men sâu – vừa đánh thức là hương trầm bốc lên, rồi lập tức vào tầng ngọt. Vị trầm lan xa, – nhưng tôi biết, thời gian đã giấu rất khéo trong trà.
Gần đây, tôi bận đến quay cuồng, nhưng có bạn đến từ phương xa, tôi lại vui mừng, cả thân và tâm như được sạc đầy.
Thế là đủ để tự cho phép mình “cắt” ra một khoảng thời gian, để chỉ đơn giản ngồi uống trà, trò chuyện. Khi đã dám “cắt” thời gian ra như vậy, nhịp sống bỗng trở nên thư thả và trôi chảy hơn hẳn.
Thời gian là một thứ vô hình. Về mặt khoa học, thời gian là tuyến tính. Nhưng trong tâm trí mỗi người, cảm nhận về thời gian lại vừa lý trí vừa cảm tính.
Nhờ có trà, thời gian có một ý nghĩa khác – hay nói đúng hơn, trà khiến người ta cảm nhận được sự thật của thời gian. Hương trà lan tỏa – như thể thời gian cũng có hương. Nước trà rót ra – thời gian dường như cũng chảy, cũng múa lượn theo. Trà trong chén trong suốt, như thể thời gian cũng an định, không xao động.
Cũng nhờ trà, người lại gần nhau hơn. Trò chuyện bên trà, thường thu hoạch được những đối thoại chất lượng.
Có lẽ, thời gian chỉ là một dạng cảm nhận tâm lý. Tại sao một chén trà có thể “kéo dài thời gian”?
Người xưa nói: “Tuế nguyệt trong một chén trà dài đằng đẵng” – quả không lừa ta. Khi bạn chậm lại, thời gian cũng chậm lại. Khi bạn nâng chén trà, thời gian dường như dừng lại ở ngón tay bạn, đậu lại nơi vai bạn thả lỏng, quanh quẩn nơi ánh mắt thảnh thơi. Bạn sống cùng trà một đoạn ngắn – nhưng quán tính của thời gian vẫn tiếp diễn. Thế giới ngoài kia vẫn chạy theo tốc độ riêng, còn bạn có một tiết tấu riêng của trà.
Dùng chậm để đối đãi với nhanh – tựa như dạo bước ung dung giữa sân vắng. “Sơn hà gió trăng vốn không chủ, kẻ nhàn rỗi mới là chủ nhân.” Hai mươi năm uống trà, tôi đã học được cách kết thân với thời gian – dẫu đôi lúc vẫn bận – nhưng những buổi trà ngẫu hứng như hôm nay, lại giúp tôi lập tức điều chỉnh lại mối quan hệ với thời gian: từ một cái tôi ngơ ngác, chuyển sang một bản ngã đã biết điều, biết buông – biết giữ.
Những ngày vô công rồi nghề, những ngày lê thê mỏi mệt, những ngày trôi qua mơ hồ – đều là những ngày chủ thể vắng mặt. Thời gian chỉ được ghi nhớ khi nó được cảm nhận. Thời gian như nước, chảy qua mỗi người mà ta chẳng hay. Trà là nước đã được lá trà chiết ra. Con người uống trà – là nắm giữ được một phần nước ấy.
Nước thì không dừng lại – nhưng trà giữ được người. Nếu không có trà – thời gian sẽ được đánh dấu bằng gì? Giống như rượu, thể thao, du lịch, đọc sách… trà khiến người ta cảm thấy sảng khoái. Và niềm sảng khoái ấy – sẽ từ từ lan ra khắp những quãng thời gian khác, lặp đi lặp lại, vang xa hồi lâu.
#thachcotra #vienmencham